Πόνος στην πλάτη

Ο πόνος στην πλάτη είναι μια διαδεδομένη παθολογική κατάσταση που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως. Αυτή μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητα και την ποιότητα της ζωής του ατόμου που την αντιμετωπίζει. Ο πόνος στην πλάτη παρουσιάζει μικρότερη συχνότητα από τον πόνο στη μέση και τον πόνο στον αυχένα διότι αφορά στη θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Η περιοχή αυτή είναι σχετικά σταθερή και άκαμπτη επειδή περιβάλλεται από τον θωρακικό κλωβό που προστατεύει την καρδιά και τους πνεύμονες.

Η θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης είναι σχετικά άκαμπτη λόγω του περιβάλλοντος θωρακικού κλωβού

Σε πολλές περιπτώσεις, ο πόνος στην πλάτη εμφανίζεται εντοπισμένος δεξιά ψηλά, κάτω από την ωμοπλάτη ή στην περιοχή των πλευρών. Άλλες φορές εντοπίζεται αριστερά, συνοδευόμενος από μυϊκή δυσκαμψία ή τοπική ευαισθησία. Οι μυοσκελετικοί πόνοι αποτελούν μια από τις πιο συχνές αιτίες, ειδικά όταν σχετίζονται με μυϊκό σπασμό ή υπερβολική καταπόνηση των μυών της πλάτης. Σε περιπτώσεις σκολίωσης, ο πόνος μπορεί να είναι οξύς και να επηρεάζει σημαντικά τη στάση και την κινητικότητα του ασθενούς. Οι εστίες του πόνου, πολλές φορές, εντοπίζονται στην ωμοπλάτη, δημιουργώντας ένα αίσθημα βάρους ή πίεσης που μπορεί να επεκτείνεται προς τον θώρακα ή τον αυχένα.

Είναι σημαντικό να αξιολογείται η ακριβής εντόπιση και η φύση του πόνου, καθώς κάθε μορφή έχει διαφορετική παθολογική προέλευση. Ο πόνος δεξιά ψηλά μπορεί να σχετίζεται με λειτουργικά ή μηχανικά αίτια, όπως κακή στάση σώματος ή υπερβολική χρήση συγκεκριμένων μυϊκών ομάδων. Αντίστοιχα, πόνος αριστερά στην πλάτη μπορεί να προκαλείται από έντονη σύσπαση ή φλεγμονή σε γειτονικές αρθρώσεις και μυς. 

Σε κάθε περίπτωση, η κλινική εξέταση και η λήψη λεπτομερούς ιστορικού είναι καθοριστικής σημασίας για την ακριβή διάγνωση. Ο μυϊκός πόνος είναι συχνός και, συνήθως, ανταποκρίνεται καλά σε συντηρητικές μεθόδους θεραπείας όπως φυσικοθεραπεία ή ήπια άσκηση. Αν όμως ο πόνος στην ωμοπλάτη συνοδεύεται από νευρολογικά συμπτώματα ή επιμένει, απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.

Από που μπορεί να προέρχεται ο πόνος στην πλάτη;

Ο πόνος στην πλάτη μπορεί να προέρχεται από:

• Σπονδύλους
• Αρθρώσεις
• Μεσοσπονδύλιους δίσκους
• Μυς και συνδέσμους
• Θωρακικές πλευρές
• Περιεχόμενο θωρακικού κλωβού όπως καρδιά, περικάρδιο, πνεύμονες, υπεζωκότας, μεγάλα αγγεία (αορτή)

Ποιες μπορεί να είναι οι αιτίες του πόνου στην πλάτη;

Ο πόνος στην πλάτη μπορεί να οφείλεται σε διάφορες αιτίες και η ακριβής αιτία μπορεί να είναι διαφορετική από άτομο σε άτομο. Ορισμένες από τις κύριες αιτίες είναι οι εξής:

• Μυοσκελετικά προβλήματα: Οι διαταραχές των μυών, των σπονδυλικών δίσκων ή των αρθρώσεων μπορεί να προκαλέσουν πόνο στην πλάτη. Αυτές οι διαταραχές συχνά περιλαμβάνουν οστεοαρθρίτιδα ή δισκοκήλη.
• Τραυματισμοί: Τροχαία ατυχήματα, πτώσεις, και άλλοι τραυματισμοί μπορεί να προκαλέσουν άμεσο πόνο στην πλάτη.
• Κατάγματα θωρακικών σπονδύλων: Μπορεί να είναι είτε αυτόματα σε περιπτώσεις βαριάς οστεοπόρωσης ή διήθησης των σπονδύλων από όγκους, είτε μετά από τραυματισμούς (βλέπε και κατάγματα σπονδυλικής στήλης)
• Όγκοι θωρακικής μοίρας σπονδυλικής στήλης: Αυτοί μπορεί να είναι πρωτοπαθείς εξωμηννιγγικοί ή ενδομηνιγγικοί-εξωμυελικοί (μηνιγγιώματα, νευρινώματα, επενδυμώματα), ή ενδομηνιγγικοί-ενδομυελικοί (αστροκυττώματα), ή δευτεροπαθείς (μεταστάσεις)
• Στάση και κίνηση: Κακή στάση, έλλειψη άσκησης και επαναλαμβανόμενες κινήσεις μπορούν να οδηγήσουν σε πόνο στην πλάτη.
• Παραμορφωτικές αλλοιώσεις της σπονδυλικής στήλης όπως κύφωση, σκολίωση ή συνδυασμός αυτών.
• Αυτοάνοσα νοσήματα που προκαλούν αρθρίτιδες όπως η αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Πιο συχνές σε γυναίκες με χαρακτηριστικό τον πρωινό πόνο και την πρωινή δυσκαμψία μετά την έγερση από το κρεβάτι.
• Προβλήματα των εσωτερικών οργάνων του θωρακικού κλωβού όπως το έμφραγμα του μυοκαρδίου, η περικαρδίτιδα, η πνευμονική εμβολή, η πνευμονία, το ανεύρυσμα της θωρακικής αορτής. Είναι σημαντική η αξιολόγηση των συνοδευτικών συμπτωμάτων όπως το προκάρδιο άλγος, η δύσπνοια, η ζάλη, η υπόταση.
• Κακή διατροφή: Η διατροφή που περιέχει ανεπαρκείς θρεπτικές ουσίες μπορεί να επιδεινώσει τον πόνο στην πλάτη.
• Ψυχολογικοί παράγοντες: Ο στρες, η κατάθλιψη, και η άγχος μπορεί να επηρεάσουν την αντίληψη του πόνου στην πλάτη και να τον κάνουν πιο έντονο.
• Ηλικία: Ο πόνος στην πλάτη είναι συχνότερος σε ηλικιωμένους ανθρώπους λόγω της φυσιολογικής φθοράς των μυών και των σπονδύλων.

Ποιες ιδιότητες και ποια χαρακτηριστικά μπορεί να έχει ο πόνος στην πλάτη;

Ο πόνος στην πλάτη μπορεί να παρουσιάζει μεγάλη ποικιλία ως προς την ένταση, τη διάρκεια και τη μορφή του. Ανάλογα με την αιτία, μπορεί να έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά που είναι σημαντικά για τη διάγνωση και τη θεραπεία του:

• Μπορεί να είναι συνεχής, να εμφανίζεται σποραδικά ή να εκδηλώνεται περιοδικά.
• Η έναρξή του μπορεί να είναι είτε ξαφνική είτε προοδευτική, με σταδιακή επιδείνωση.
• Ο πόνος μπορεί να περιορίζεται σε ένα συγκεκριμένο σημείο της πλάτης ή να εξαπλώνεται σε μεγαλύτερη περιοχή.
• Η έντασή του διαφέρει από άτομο σε άτομο και μπορεί να περιγράφεται ως οξύς, διαξιφιστικός, καυστικός, θερμός, σαν σκίσιμο ή ακόμη και συντριπτικός (σαν βάρος).
• Σε κάποιες περιπτώσεις, βελτιώνεται με την ξεκούραση ή την κατάκλιση, ενώ άλλες φορές επιδεινώνεται με την κίνηση ή ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας, διακόπτοντας τον ύπνο.
• Μπορεί να αντανακλά σε άλλα σημεία, όπως το πόδι ή το χέρι, ή να παραμένει εντοπισμένος.
• Συχνά επιδεινώνεται με συγκεκριμένες κινήσεις και ανακουφίζεται με άλλες.
• Μπορεί να συνοδεύεται από επιπλέον συμπτώματα όπως αδυναμία, μουδιάσματα, μυρμηγκιάσματα, πρήξιμο, ερυθρότητα ή ακόμα και μορφολογικές αλλοιώσεις της πλάτης.
• Ο πόνος στο πόδι που σχετίζεται με την πλάτη μπορεί να κυμαίνεται από ήπια ενόχληση έως έντονο πόνο, που επηρεάζει τη στάση του σώματος και τη βάδιση.

Η λεπτομερής περιγραφή των συμπτωμάτων βοηθά τον γιατρό να αναγνωρίσει την πιθανή αιτία και να προτείνει την κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση.

 Ποια είναι η αντιμετώπιση (θεραπεία) του πόνου στην πλάτη;